จิตวิเคราะห์

จิตวิเคราะห์

  ผู้นำคนสำคัญคือ ซิกมันด์ ฟรอยด์ (Sigmund Freud) จิตแพทย์ชาวเวียนนา ได้ศึกษาวิเคราะห์จิต ของมนุษย์ และอธิบายว่า พลังงานจิตทำหน้าที่ควบคุมพฤติกรรมของมนุษย์ มี 3 ลักษณะ คือ


1. จิตสำนึก (conscious mind)

2.จิตกึ่งรู้สำนึก (preconscious mind)

3.จิตไร้สำนึก (unconscious mind)

              ซึ่งมีลักษณะดังนี้ จิตสำนึก เป็นสภาพที่รู้ตัวว่าคือใคร อยู่ที่ไหน ต้องการอะไร หรือกำลังรู้สึกอย่างไรต่อสิ่งใด ความจำก็เป็นส่วนของจิตกึ่งรู้สำนึกด้วย เช่น ความขมขื่นในอดีต ถ้าไม่คิดถึงก็ไม่รู้สึกอะไร แต่ถ้านั่ง ทบทวนเหตุการณ์ทีไรก็ทำให้เศร้าได้ทุกครั้ง จิตที่ไม่อยู่ในภาวะที่รู้ตัว เป็นสิ่งที่ฝังลึกอยู่ภายในจิตใจ มีการเก็บกด (Repression) เอาไว้อาจเป็นเพราะ ถูกบังคับ หรือไม่สามารถแสดงอาการโต้ตอบได้ในขณะนั้นในที่สุดก็จะฝังแน่นเข้าไป จนเจ้าตัวลืมไปชั่ว ขณะจะแสดงออกมาในลักษณะการพลั้งเผลอ

ซิกมันด์ ฟรอยด์ (Sigmund Freud) ได้แบ่งการพัฒนาบุคลิกภาพออกเป็น 5 ขั้น คือ

1.ขั้นปาก(Oral Stage) 0-18 เดือน ฟรอยด์เรียกขั้นนี้ว่าเป็นขั้น Oralเป็นวัยที่ความพึงพอใจเกิดจากการดูดนมแม่ นมขวด และดูดนิ้ว ถ้าเด็กหิวแต่แม่ไม่ให้นมเลยหรือให้นมแต่ไม่พอเด็กเกิดความคับข้องใจจะทำให้เกิดภาวะที่เรียกว่า “การติดตรึงอยู่กับที่” (Fixation)

2.ขั้นทวารหนัก (Anal Stage)18 เดือน – 3 ปี เป็นการสนใจทางด้านทวารหนัก การขับถ่าย อุจจาระซึ่งในระยะนี้เป็นสาเหตุของการคับข้องใจของเด็กพ่อแม่มักจะหัดให้เด็กใช้กระโถนและต้องขับถ่ายเป็นเวลา เนื่องจากเจ้าของความต้องการของผู้ฝึกและความต้องการของเด็กเกี่ยวกับการขับถ่ายไม่ตรงกัน ของเด็กคือความอยากที่จะถ่ายเมื่อไรก็ควรจะทำได้ เด็กอยากจะขับถ่ายเวลาที่มีความต้องการ

3.ขั้นอวัยวะเพศ (Phallic Stage)3-5 ปีเด็กวัยนี้อยู่ที่อวัยวะสืบพันธุ์ เด็กมักจะต้องลูบคลำอวัยวะเพศ ระยะนี้ฟรอยด์กล่าวว่า เด็กผู้ชายมีปมเอ็ดดิปุส (Oedipus Complex) อธิบายได้ว่าเด็กในวัยนี้เป็นคนติดแม่รักแม่และอยากจะเป็นเจ้าของแม่แต่เพียงผู้เดียว เด็กหญิงมีปมอีเล็คตรา (Electra Complex) เหมือนกันปมเอ็ดดิปุส แรกทีเดียว เด็กหญิงก็รักแม่มากเหมือนเด็กชาย แต่เมื่อโตขึ้นพบว่าตนเองไม่มีอวัยวะเพศเหมือนเด็กชาย จึงคิดว่าแม่เป็นคนรับผิดชอบเพราะแม่เป็นคนใกล้ชิดที่สุด และโกรธแม่ว่าเป็นคนที่ทำให้ตนไม่มีอวัยวะเพศเหมือนกับเด็กชาย

4.ขั้นแฝง (Latency Stage)เด็กวัยนี้อยู่ระหว่างอายุ 6-12 ปี เด็กวัยนี้เป็นเด็กเก็บกดทางเพศหรือความต้องการทางเพศลดลง เด็กผู้ชายก็จะจับกลุ่มเล่นแต่กับผู้ชาย ส่วนเด็กผู้หญิงก็จะจับกลุ่มเล่นแต่กับผู้หญิง

5.ขั้นสนใจเพศตรงข้าม (Genital Stage)วัยนี้เป็นวัยรุ่นเริ่มตัวแต่อายุ 12 ปีขึ้นไป จะมีความต้องการทางเพศ วัยนี้จะมีความสนใจในเพศตรงข้าม ซึ่งเป็นระยะเริ่มต้นของวัยผู้ใหญ่